MISJA I WARTOŚCI

No właśnie.
Niestety często można odnieść wrażenie, że Misja i Wartości organizacji to tylko drętwe banały. Trudno nie odnieść takiego wrażenia, kiedy bardzo często zdarza się, że:

• nie tylko pracownicy, ale i kadra menedżerska nie zna Misji swojej firmy ani Wartości za nią stojących
  
• Misja i Wartości są stworzone tylko po to, aby Zarząd mógł zawiesić w widocznym miejscu tablicę z mądrze brzmiącym przesłaniam, kiedy większość pracowników i tak uświadamia sobie przepaść pomiędzy tym, co jest zapisane na tablicy a tym, co jest realizowane w praktyce przez kadrę zarządzającą firmy
  
• Misja i Wartości wielu firm … po prostu brzmią banalnie. Na przykład „Najważniejszy jest dla nas klient”. Pytanie tylko, dla kogo w biznesie klient nie jest ważny. Albo „Naszymi Wartościami są uczciwość i szacunek dla innych”. Tak jakby ktoś chciał prowadzić swój biznes nieuczciwie i bez szacunku dla innych. Tego typu Misje i Wartości są tak ogólne i standardowe, że rzeczywiście brzmią one banalnie, nie wnoszą niczego ważnego dla konkretnej organizacji i niczym jej nie wyróżniają spośród tysięcy innych firm na świecie

Z drugiej strony szkolenia z przywództwa i szkolenia dla kadry menedżerskiej bardzo często podkreślają rolę i znaczenie dobrze sformułowanej Misji i Wartości firmy.


Misja firmy i stające za nią Wartości czy Zachowania są niezwykle ważne:

• wyznaczają kierunek i sposób działania każdego pracownika w organizacji, niezależnie od zajmowanego stanowiska
  
• są punktem odniesienia przy dylematach podejmowanych decyzji czy wyborze metody działania
  
• są źródłem natchnienia i inspiracji dla pracowników w burzliwych czasach biznesu
  
• mówią o tym, jaki jest powód istnienia firmy i odpowiada na pytania: Co robimy? Dla kogo? Po co? Jak i Gdzie?

Misja i Wartości określa to, kim jesteśmy, dokąd zmierzamy i w jaki sposób chcemy tam dotrzeć. Tworzy i wzmacnia wizerunek firmy oraz jest spoiwem scalającym wszystkich pracowników i wszystkie działania w jedną całość wywołując efekt synergii. Dobrze określona Misja i Wartości pozwalają dokonywać odpowiednich wyborów przy decyzjach inwestycyjnych, kierunkach rozwoju organizacji a nawet przy zatrudnianiu odpowiednich ludzi do pracy.

Żadna z firm nie zaspokoi wszystkich potrzeb wszystkich ludzi na całym świecie. W związku z tym przy określaniu swojej Misji każda organizacja powinna obiektywnie określić swoje mocne i słabe strony, aby móc wyodrębnić te obszary, w których może rywalizować z konkurencją w taki sposób, aby było to najbardziej dla niej zyskowne. Zyskowność działania jest podstawą ekonomicznego istnienia każdej organizacji i powinna mieć ona swój wyraz w sformułowanej Misji przedsiębiorstwa, niezależnie od tego, czym się ono zajmuje. Wiele organizacji stawia sobie za punkt honoru np. wspieranie lokalnych społeczności, edukację czy działalność charytatywną. Jednak bez sukcesu finansowego żaden z tych tzw. celów społecznych nie będzie mógł być zrealizowany. Nie oznacza to, że Misja nie powinna zawierać również takich określeń jak „dbałość o ochronę środowiska” czy „poprawa jakości życia mieszkańców”. Określenia te są bardzo budujące, inspirujące i nadają szersze znaczenie temu, czym się zajmujemy. Stajemy się przez to częścią czegoś większego i ważniejszego nie tylko dla nas samych, ale również dla innych ludzi a to nadaje sens temu, czym się zajmujemy.

O Misji organizacji powinno się mówić jak najczęściej. Wszystkie podejmowane decyzje i działania powinny być z nią związane a podczas ich przedstawiania pracownicy za każdym razem powinni usłyszeć odpowiedź na pytanie: W jaki sposób ta decyzja czy działanie przybliża nas do realizacji naszej Misji?

Częste prezentowanie Misji pozwala wszystkim pracownikom czuć jej siłę i znaczenie. Pozwala też racjonalnie wyjaśnić powody decyzji inwestycyjnych czy też kierunków działania. Pozwala wyjaśnić, dlaczego musimy coś zrobić oraz dlaczego nie podejmiemy takiego a nie innego działania. Co więcej, przy „żyjącej” w organizacji Misji, będącej nie tylko martwym zapisem w korporacyjnych dokumentach, pracownicy sami doskonale wiedzą i rozumieją, dlaczego zostały podjęte takie a nie inne decyzje czy działania.



Najważniejsze jest to, że Misja powinna wspierać kierunek działania, który ma przynieść przedsiębiorstwu najwięcej korzyści a to oznacza, że w burzliwych czasach biznesu może ona ulec zmianie. Kiedy właściciele firmy dochodzą do wniosku, że inny sposób działania przyniesie im w tym momencie więcej zysku, zmianie może również ulec Misja firmy. Zmienia się wtedy wszystko: kierunek działania firmy, metody przez nią stosowane, podejmowane przez Zarząd decyzje a być może nawet ludzie pracujący w organizacji. Należy jednak pamiętać, że nagłe zmiany budzą najwięcej obaw i wątpliwości pracowników a to właśnie pracownicy będą tę Misję realizować na co dzień w praktyce.

O tyle, o ile Misja wyznacza kierunek działania organizacji, to Wartości opisują sposób jej funkcjonowania na co dzień. Określenie Misji jest jak określenie miejsca na mapie do którego chcemy dotrzeć. Jednak tę samą Misję można zrealizować różnymi sposobami i metodami działania. Określenie Wartości i Zachowań jest jak stworzenie drogowskazu, który pozwala nam wybrać tę a nie inna drogę dotarcia do celu i osiągnięcia sukcesu. Wartości i stojące za nimi Zachowania mówią nam, w jaki sposób będziemy realizować naszą Misję na co dzień. Powinny być tak konkretne i szczegółowe, że nie powinny pozostawiać miejsca na domysły czy własne interpretacje.



Tworzenie Misji, kierunku działania i rozwoju firmy powinno być domeną osób za nią odpowiedzialnych. Nie byłoby logiki w powierzaniu tego zadania komuś innemu. Jednak na temat Wartości i Zachowań, czyli sposobu realizacji celu, powinni się wypowiedzieć pracownicy i im większa grupa się w ten proces zaangażuje, tym lepiej dla całego procesu. Po pierwsze, Zarząd ma wówczas okazję poznać opinie i poglądy pracowników na najważniejsze dla funkcjonowania organizacji obszary a po drugie, uzyskuje się wśród pracowników efekt poczucia „własności” samodzielnie wypracowanych Wartości i Zachowań, według których sami będą postępować.

Ważne jest jednak, aby Wartości i Zachowania były możliwie jak najbardziej konkretne. Na przykład „Dążenie do doskonałości” wydaje się być zbyt szerokim i ogólnym pojęciem. Natomiast „Dziel się kluczową wiedzą” pozwala już określić bardziej konkretne zachowania. Być może nadal będą one wymagały wyjaśnienia, ale im będą bardziej szczegółowe tym lepiej. Sekret dobrze sformułowanych Wartości i Zachowań tkwi właśnie w szczegółach, kiedy nie ma miejsca na domysły i własne interpretacje. Zamiast jednego określenia, np. „Dążymy do wydajniejszej pracy” lepiej jest użyć nawet kilku, ale za to bardziej konkretnych opisów Zachowań, np. „Szanuj czas innych” czy „Walcz z biurokracją”. Znam przypadki firm, w których opis Wartości i wspierających je konkretnych Zachowań zajmuje kilka stron tekstu. To pozwala pracownikom czuć się bezpieczniej i efektywniej na co dzień podejmować swoje decyzje i działania.

Jako przywódca powinieneś przedstawiać pracownikom nie tylko Wizję, ale również przy każdej nadarzającej się okazji tłumaczyć im Wartości i Zachowania. Czy to podczas różnego rodzaju spotkań czy przy okresowych ocenach pracowników. Powinieneś nagradzać i promować osoby postępujące zgodnie z ustalonymi Wartościami oraz karać a nawet zwalniać tych, którzy ich nie przestrzegają. Dla transparentności Twoich działań i dobrego funkcjonowania całej organizacji jest to dużo ważniejsze niż jednostkowe wyniki osiągane przez te osoby. Świadomość tego ma ogromne znaczenie zwłaszcza wtedy, kiedy menedżer stoi przed dylematem, co zrobić z pracownikiem, który osiąga doskonałe rezultaty, ale nie przestrzega firmowych Wartości i Zachowań. Jeśli nic z tym nie zrobisz dajesz wszystkim innym przyzwolenie do nieprzestrzegania ustalonych zasad a na efekty takiego działania nie będziesz musiał długo czekać. Jeśli natomiast odpowiednio zareagujesz na tę sytuację wyraźnie pokażesz, co jest ważne dla Ciebie oraz jakie zachowania firma będzie promować a jakich nie będzie akceptować. To sprawia, że pracownicy przykładają większe znaczenie do firmowych Wartości i Zachowań a w efekcie zaczynają się z nimi utożsamiać. Cały system zaczyna wówczas oddziaływać na funkcjonowanie całej organizacji i osiągane przez nią wyniki finansowe.

Duże ryzyko dla funkcjonowania jakiejkolwiek firmy ma nie tylko brak zrozumienia Misji i Wartości, ale również rozdźwięk pomiędzy nimi. Wydawałoby się oczywiste, że Wartości i Zachowania mają wspierać realizację Misji. Jednak w ferworze walki dnia codziennego często tracimy z oczu nasz główny cel i reagujemy w najprostszy sposób na zaistniałą sytuację. Na przykład, kiedy firma konkurencyjna obniża cenę swojej usługi mamy tendencję do zrobienia natychmiast czegoś podobnego. Zapominamy, że naszą Misją miała być dbałość o najwyższą jakość obsługi klienta a przy tak niskiej cenie za daną usługę może się to okazać niemożliwe. Rozdźwięk pomiędzy Misją a naszymi decyzjami i zachowaniami może doprowadzić do poważnych kłopotów w biznesie a nawet do likwidacji przedsiębiorstwa. Natomiast świadomość i znaczenie Misji pozwala podejmować lepsze decyzje i budować odpowiedni wizerunek przedsiębiorstwa nie tylko na dziś, ale także i w kolejnych latach.

Liczne szkolenia biznesowe i szkolenia z przywództwa zachęcają liderów nie tylko do stworzenia Misji i Wartości organizacji, ale również do zdefiniowania Misji, Wartości i Zachowań samego siebie. Stwórz swoją własną Misję i spraw, żeby stała się rzeczywistością. Łatwiej wtedy będziesz realizować Misję i Wartości swojego przedsiębiorstwa.